Doktor Tv Banner

Kan Grupları

Kan Grupları
41 0 21

Kırmızı kan hücrelerinin üzerlerinde bulunan ve diğer kanlarda “antijen” özelliği gösteren maddelere göre insan kanlarının gösterdiği farktan doğan sınıflar.

Yirminci yüzyıldan önceki kan nakli denemeleri vahim ve düş kırıklığına sebeb olacak sonuçlar vermişti. 1900 yıllarında Karl Landsteiner kanın dört ana grupta olduğunu, bu grupların kişiden kişiye farklı bulunduğunu gösterdi. Bu gruplama ABO sistemi olarak bilinir. Landsteiner’in buluşu kan naklinde emniyetlilik yolunu açtı. 1940 yılında yine Landsteiner ve çalışma arkadaşı Amerikalı Patolog Alexander S.Wiener, kan gruplamada yeni bir sistem keşfettiler. Rhesus türü maymunlarda yapılan çalışmalarla ortaya çıkarılmasından dolayı bu sisteme “Rh sistemi” denildi.

ABO sistemi: Bu sisteme göre her kişi dört kan grubundan birine girer. Gruplar A, B, AB ve 0’dır. Ayırma işi, kırmızı kan hücreleri ve plazmada bulunan özel proteinlere göredir. Plazmadaki proteinler “aglutininler”, alyuvarların üzerindekiler ise “aglutiojenler” olarak adlandırılırlar. A ve B diye adlandırılan iki cins aglutinojen, a (alfa) ve b (beta) olarak adlandırılan iki cins aglutinin vardır. A grubu bir kişi alyuvarlarında A aglutinojenini ve plazmasında b aglutinini taşır. Bu kişinin kanı B aglutinojeni ve a aglutinini taşıyan B grubu bir kişiye verilirse alcının kanındaki a aglutininleri verenin A aglutinojeniyle birleşir ve çöker. Bu çökme vücûdun her yanında olur ve hayatla bağdaşmaz. Verilen kan oldukça az miktardaysa ortaya çıkan az miktar çökelti, çeşitli damarları tıkayarak birçok organlarda hasar yapar.

AB grubundaki kişiler A ve B aglutinojenlerine sâhiptirler. Ancak bunların plazmasında aglutinin bulunmaz. 0 grubunda ise hiç aglutinojen olmayıp a ve b aglutininleri vardır. Tabloda kan gruplarına göre aglutinojen ve aglutininler gösterilmiştir.

Alyuvarlardaki Plazmadaki

Kan Grubu Aglutinojen Aglutinin

AAb (Anti A)

BBa (Anti B)

ABAB(-)

0(-) (Yok)a,b (Anti A ve B)

Tabloda görüldüğü gibi grupların adlandırılması aglutinojenlerine göre olmaktadır. Aglutinini olmayan AB grubuna “genel alıcı” grup, aglutinojeni olmayan 0 grubuna da “genel verici” grup isimleri verilmiştir. Tabloya bakarsak: Bir kan naklinde aynı harfli aglutinojen ve aglutinin karşılaşınca, çökelme (aglütine durumu) olacağı anlaşılır.

Rh sistemi: Rhesus proteini veya diğer adıyla Rh faktörü, kırmızı kan hücreleri üzerinde bulunan bir özel proteindir. Rh faktörüne göre iki tür kan ayrılır, Rh (+) ve Rh (-); yâni Rh proteinine sâhip veya sâhib olmayan kanlar. Rh (+) kişiye Rh (-) kan verilmesi hiçbir reaksiyon ortaya çıkarmaz. Rh (-) kişiye Rh (+) kan verilince ilk nakilde bir olay ortaya çıkmaz. Ancak bu sırada alıcının kanının serumunda verilen kanın Rh faktörüne karşı ortaya çıkan Anti Rh antikorları teşekkül eder. Aynı durum Rh (+) baba ile Rh (-) anneden doğan Rh (+) çocukta da söz konusudur. Çünkü Rh negatif olan annenin serumunda çocuğun Rh (+) antijenine karşı anti Rh antikorlar meydana gelir. Bu antikorlar müteakip hamileliklerde annenin kanıyla fetüsa geçtiğinde doğum sırasında veya hemen sonra hemolitik anemi ve buna bağlı ölümle biten durumlar ortaya çıkar. İkinci Rh (+) kan vermede birinci nakilde vücûdun meydana getirdiği anti Rh antikorları verici kanıyla reaksiyona girer ve damar içinde çökelme ortaya çıkar. Âcil kan değişimi uygulanmazsa bu durum hayatla bağdaşmaz.

Çocuğun kan grubu ana-babasına benzemeyebilir: Çocuğun kan grubu, baba veya anasınınkine benzer. Bâzan her ikisine de benzer veya her ikisine de benzemez. Eğer çocuğun kan grubu, ana-babasının kan grubundan başka türlü olmasaydı, yeryüzünde yalnız iki çeşit kan grubu bulunurdu. Çünkü bütün insanlar, bir erkekle bir kadından meydana gelmişlerdir.

Âdem aleyhiselâmın kan grubu (A), hazret-i Havva vâlidemizin kan grubu (B) ise; (A) grubunda, (B) grubunda ve (AB) grubunda çocukları olacağı gibi, 0 (Sıfır) grubunda da çocukları olabilir. Çünkü A ve B’nin yarısı 0 (Sıfır) genini taşır. Hamilelik, lohusalık, narkoz, radyoterapi ve arsenikli ilâçlar bâzan kan grubunu değiştirir. Bir insanın kan grubu değişince anasının da, babasının da kan grubuna benzemeyebilir. Bu bakımdan aynı ana-babadan meydana gelen çocukların kan grupları iki çeşit değildir. Kan grupları sistemler şeklinde incelenmektedir. Meselâ ABO, Rh sistemi gibi başka kan grubu sistemleri de bilinmektedir. Daha başka bilinmeyenlerin de bulunduğu söylenmektedir. Her kan grubu sistemi, diğer sistemlerden müstakil olarak çalışmaktadır.Tıbbî tatbikatta, yâni hastalık ve tedâviyi ilgilendiren kan grubu uyuşmazlıklarında herkesin bildiği yukarıdaki ABO ve Rh sistemleri önemlidir.

ABO sistemindeki kan gruplarından;

1. Sıfır (0) grubunda, kişiler 0 ve 0 genlerini taşır ve homozigottur (iki geni aynı).

2. A grubundakinin genleri, A ve 0’dır (heterozigot, yâni iki geni farklı) veya A ve A’dır (homozigot).

3. B grubundakilerin genleri, ya B ve B’dir (Homozigot) veya B ve 0’dır. (heterozigot).

4. AB grubundakinin genleri ise, A ve B’dir. (heterozigot).

Mesela, A grubundaki heterozigot bir erkeğin toplam spermlerinin yarısı A, yarısı da 0 genini taşır. B grubundaki heterozigot bir dişinin yumurta sayısının yarısı B, yarısı da 0 genini taşır. Bu vasfa hâiz kimseler, evlendiklerinde aşağıdaki şemada görüldüğü gibi, ABO sisteminin dört grubunda da, yâni A, B, AB, 0 gruplarında da çocukları olabilir.

Bunu açıklayalım:

1. Birinin A genini taşıyan yumurta veya sperm, diğerinin 0 genini taşıyan üreme elemanı ile bir embriyon yaparsa bundan A grubunda çocuk olur.

2. B geni 0 ile birleşince B grubunda,

3. A geni B geni ile birleşince AB grubunda,

4. 0 geni 0 geni ile birleşince 0 grubunda çocuk veya çocuklar olur. Rh sisteminde de Rh (+) olan bir kimse, heterozigot ise, yâni genlerinden biri (+), diğeri (-) ise, kan grubu Rh (-) olan biri ile evlenince, çocukların kan grubu Rh (+) da olabilir, Rh (-) de olabilir. Yukarıdaki sistemde genlerin A, B ve (+) genleri, 0 ve (-) genlere karşı baskın (dominant) olup, onların özelliklerini örter.

Diğer kan grubu sistemlerinde de durum böyledir.

Ülkemizde ve dünyada yaygın olarak kullanılmakta olan kan grup sistemleri, ABO ve Rh sistemleridir. ABO grup sistemine göre kan grupları, A, B, AB ve O grubu diye dörde ayrılırken, Rh sistemine göre ise, RhD Pozitif ve RhD Negatif diye ikiye ayrılır. Her iki sistem birlikte kullanıldığından, ortaya sekiz farklı kan grubu çıkar. Ancak kan grupları, sadece bununla sınırlı değildir. Bazı kişilerde hem ABO grup sistemine ait alt gruplar (A1,A2,gibi) ve hem de Rh sistemine ait alt gruplar (D,d,C,c,E,e,gibi) bulunmaktadır. Bir kanın "Rh Negatif" diye nitelenebilmesi için bu alt grup antijenlerinden hiçbirinin bulunmaması gerekir. Ülkemizde CD pozitifliğine oldukça sık rastlanırken, DE pozitifliği daha nadirdir.Genel olarak bakıldığında Rh D pozitifliği %85-90 arasında değişmektedir.

Sigara Vergileri İnsanları Caydırmaya Yetiyor mu?

Artan sigara vergileri ve fiyatları tüketicileri ne kadar caydırıyor? Bazı gruplar arasında sigara tüketimini azalttığı araştırmalarla kanıtlanmış..
846 24 147
Yeme Bozukluğu Neden Oluşur, Tedavisi Var mıdır?

Yeme bozukluğu yaşayan kişiler açlıklarından memnundurlar, herkes gibi yemek düzenleri yoktur, besin ve vücut ağırlığı hakkında hassastırlar sağlıksız..
764 10 512
Doyurucu ve Sağlıklı Menü

Sağlıklı ve besleyici bir menüde neler olmalı? Hangi besin grupları sıkça tüketilmeli işte uzmanların tavsiyeleri.. Sağlıklı beslenmek için denge k..
889 9 699
Önce Hangisinden Başlamalıyım? Kardiyo mu Güç Eğitimi mi?

Spora yeni başlayanların sıkça sorduğu bir sorudur bu. Kardiyo mu güç eğitimi mi? Egzersiz fizyoloğu Marta Karadağ sorunuzu yanıtlıyor. Nereden..
438 19 406
En İdeal Sünnet Yaşı Kaçtır?

Doç. Dr. Salih Somuncu, sünnet için en uygun dönemleri anlatıyor. Hangi bebekler erken sünnet olmalı, sünnet için ideal zaman.. Hisar İntercontinen..
851 18 812
Sosyal Medya Sigara İçenlere Yardımcı Olabiliyor

Kendi gibi düşünen yaşıtlarından örnek alan gençler sigara içmeyi maalesef örnek alabiliyor. Sosyal medya uygulamaları ve bilinçlendirme çalışmala..
175 21 392
Çocuklar Neden Diş Sağlığını Önemsemiyor?

Araştırmalara göre %84 oranında çocuk dişlerini fırçalamıyor. Bunun sebepleri ve sonuçları neler oluyor? Sağlık Bakanlığı'nın yaptığı araştırmada 1..
346 12 114
Pilates ve Yoga Yararlı Egzersizler mi?

Spor rejimleri hakkında faydalı bilgiler sizi bekliyor. Pilates ve yoga faydalı egzersizler mi? Hem kasları hem zihni yumuşatan rahatlatan harek..
436 24 411
Teknoloji Hayatımızın İçinde, Sağlığımızı Tehdit Ediyor

İletişim aletleri aynı evin içinde yaşayan insanların bile birbiriyle konuşmadan kullandıkları teknoloji.. Peki sağlığımızı bu aletler nasıl etkiliyor..
273 18 308
Cinsel Hayatın Düşmanlarından Biri de Stres

Kaygı ve depresyon, yorgunluk, sıkkınlık, kızgınlık ve tedirginlik erken boşalmaya sebep verebilir. Endişelerin giderilmesi ve psikolojik destek en iy..
686 9 554
Sabit Olmayan Egzersizler Hakkında Öneriler-1

Hareketli ve tek bir yerde olmayan spor ve egzersizler hem daha eğlencelidir hem de daha iyi kalori yaktırır. Örneğin tenis gibi sporlar tüm kas g..
735 5 461
Sağlıklı Yiyin, Fit Kalın ve İyi Yaşayın

Uzmanlar 50 yaşına kadar bir kişinin bunları yapmasını istiyor ki, 50 yaşından sonra daha az sorunla karşılaşılsın. İyi beslenin, fit kalın ve iyi..
793 22 700
Güzel Bir Kalçaya Kavuşmak İçin

Kalça şekli glutes olarak bilinen bir yapıdır. Bu kaslar üzerinde yapılanmıştır. Gluteus, maksimus, medius, minimus kas ve yağ grupları üzerinde yer a..
391 19 104
Diş Estetiğinde Lingual Teknik Nedir?

Görünmeyen diş telleri ile harika çözümler sizi bekliyor. Diş estetiği tedavisinde yükselen trend şimdi bu! Büyüleyici bir gülümsemenin en büyük en..
185 4 661
Kanser Riski Hangi Kadınlarda Var?

Prof. Dr. Serdar Saydam kanser nedenlerini ve kadınların yakalanma riskini anlattı. Prof. Dr. Serdar Saydam, aşırı alkol tüketen, doğum yapmayan, ç..
514 23 369